Prawo

Informacje

Błędy Graniczne Dopuszczalne

Czas pracy kierowcy

Tachografy Cyfrowe - Informacje

Wykresówki

Najczęściej zadawane pytania

Jakie przepisy w zakresie instalowania oraz używania tachografów obowiazuja w Polsce po naszym wejściu do Unii Europejskiej?

Od 1 maja 2004 r. (data członkostwa naszego kraju w Unii Europejskiej) w Polsce bezpośrednio obowiązują przepisy prawa wspólnotowego. W zakresie instalacji tachografów w pojazdach samochodowych wykorzystywanych w przewozach drogowych i używania ich w celu rejestrowania czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i okresów odpoczynku, obowiązują następujące rozporządzenia:

§ Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, § Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 zostało zmienione w 1998 i 2002 roku przepisami Rozporządzeń Rady i Komisji nr 2135/98 i 1360/2002, które wprowadziły regulacje dotyczące stosowania tachografów cyfrowych w przewozach drogowych.
Termin obowiązku stosowania tachografów cyfrowych na terenie całej Unii Europejskiej (25 Państw Członkowskich), państw Wspólnego Obszaru Ekonomicznego (Islandia, Lichtenstein, Norwegia) oraz Szwajcarii wprowadziło nowe rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie (EWG) nr 3820/85.
Od dnia 1 maja 2006 r. pojazdy podlegające przepisom rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, po raz pierwszy wprowadzone do użytkowania (po raz pierwszy zarejestrowane na terenie wcześniej wymienionych 29 państw), muszą być wyposażone w tachografy cyfrowe.

Czy nowe rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylające rozporządzenie (EWG) nr 3820/85 odpowiada interesom polskich przewoźników transportu drogowego?

W odpowiedzi na to pytanie warto wspomnieć o podstawowym celu, jaki przyświecał ustawodawcy unijnemu, tj. poprawie warunków socjalnych kierowców i bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przepisy dotyczące maksymalnego dziennego, tygodniowego okresu prowadzenia pojazdu i w okresie dwóch tygodni oraz wymagania odnoszące się do minimalnych okresów przerw i odpoczynku zostały tak skonstruowane, aby zagwarantować odpowiedni odpoczynek każdemu kierowcy wykonującemu przewozy. Więcej odpoczynku, dłuższy sen = mniejsze zmęczenie i bezpieczniejsza jazda. Nowe przepisy, jak się powszechnie uważa, zmniejszą nadmierną eksploatację kierowców wykonujących przewozy i zjawisko ich zasypiania w czasie jazdy. Jak wiadomo, jest to jeden z istotnych powodów wypadków w transporcie drogowym, w tym w przewozach autobusowych, których tragiczne skutki opisywano w mediach. Jak się szacuje, koszty wypadków drogowych stanowią w Polsce aż 2,5% PKB i obciążają całe społeczeństwo, w tym również samych przewoźników drogowych i kierowców. W interesie nas wszystkich leży podniesienie poziomu bezpieczeństwa na drogach. Nie trzeba chyba podkreślać, że te same wymagania dotyczą przewoźników i kierowców w Polsce oraz we wszystkich innych Państwach Członkowskich UE, zarówno w transporcie osób, jak i rzeczy, w przewozach międzynarodowych i krajowych, stwarzając tym samym równe warunki konkurencji.

Jakie zmiany zostały wprowadzone do Umowy Europejskiej dotyczącej czasu pracy załóg w międzynarodowym transporcie drogowym (AETR) w zakresie czasu pracy, czasu jazdy, obowiązkowych przerw dziennych oraz tygodniowych i miesięcznych?

Umowa AETR nie została zmieniona w zakresie norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw w prowadzeniu, okresów odpoczynku. Od 1 maja 2004 r. stosowane są w Polsce przepisy prawa wspólnotowego, przede wszystkim rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Zatem, w przypadku wykonywania przewozów na obszarze UE, jest się zobowiązanym do przestrzegania przepisów prawa wspólnotowego. Jeśli natomiast przewozy wykonywane są do lub z państw trzecich, które są Stronami Umowy AETR lub w tranzycie przez te państwa, to powinno się przestrzegać przepisów zawartych w tej Umowie.
Komisja Europejska (Bruksela) wraz z Komitetem Transportu Wewnętrznego Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (KTW EKG ONZ w Genewie) przygotowują projekt zmiany przepisów Umowy AETR w nawiązaniu do przepisów rozporządzenia (WE) 561/2006.

« do góry

Czas pracy kierowców:

Na jakich drukach winno być prowadzone rozliczanie czasu pracy zatrudnionych kierowców?

Rejestrowanie czasu pracy zatrudnionych kierowców odbywa się za pomocą kart ewidencji czasu pracy, których elementy określa § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych (Dz. U. nr 62, poz. 286, późn. zm.) w związku z art. 25 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zmianami).

Jakie przepisy dotyczą czasu pracy kierowców, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, przy wykonywaniu przewozów samochodami służącymi do przewozu rzeczy o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc)do 3,5 tony oraz samochodami służącymi do przewozu osób o liczbie miejsc do 9?

W odniesieniu do kierowców zatrudnionych na podstawie umowy o pracę stosuje się przepisy ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zmianami).

Czy ustalenie w regulaminie pracy przedsiębiorstwa czasu pracy kierowców w godzinach 6.00 do 14.00 (odmiennie niż dla pozostałych pracowników) oraz uznanie czasu niewykonywania pracy od godziny 14.00 do 16.00 (oczekiwanie na przewóz powrotny) za czas dyżuru - w rozumieniu art. 9 ust 1 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców, jest zgodne z prawem?

Nie ma przeciwwskazań, aby wspomnianą dwugodzinną przerwę w godzinach 14.00-16.00 uznać za czas dyżuru. Jednocześnie należy pamiętać, że na podstawie art. 14 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zmianami), kierowcy przysługuje prawo do 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku oraz na podstawie art. 12 ww. ustawy - jego tygodniowy czas pracy nie może przekraczać 48 godzin.
Z przedstawionych informacji nie można ocenić, czy określony czas pracy kierowcy jest prawidłowy, ponieważ nie wynika z niego jednoznacznie jak długo faktycznie kierowca musi pracować.

Proszę również o potwierdzenie czy ustalenie w regulaminie pracy wyższej liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym niż 260, przy zachowaniu zasad art. 12 ustawy o czasie pracy kierowców, będzie prawomocne?

Potwierdzamy, że na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zmianami), ustalenie w regulaminie pracy liczby godzin nadliczbowych w roku kalendarzowym wyższej niż 260, jest możliwe. Jednocześnie, tygodniowy czas pracy łącznie z godzinami nadliczbowymi nie może przekraczać przeciętnie 48 godzin w przyjętym okresie rozliczeniowym.

Czy dopuszczalna jest, w oparciu o art. 9 w związku z art. 14 ustawy o czasie pracy kierowców, praca np. trzech kierowców w autobusie kursującym na trasie międzynarodowej (bez przerwy, przez ok. 30 godz.), który posiada miejsca do spania dla kierowców, a kierowcy dokonują zmiany co 10 godzin?

Zgodnie z art. 8 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, w przypadku gdy pojazd jest prowadzony co najmniej przez dwóch kierowców, każdy kierowca jest uprawniony do odpoczynku trwającego nie mniej niż osiem kolejnych godzin - w każdym 30 - godzinnym okresie. Równocześnie, ust.7 stanowi, że "dzienny okres odpoczynku może być wykorzystany w pojeździe, jeżeli jest on wyposażony w miejsce do spania i znajduje się na postoju".
A zatem w trwającej 30 godzin podróży, pojazd powinien przebywać na postoju co najmniej 8 godzin, w którym to czasie kierowcy odbywają obowiązkowy odpoczynek. Odpoczynek może być wykorzystany w pojeździe, jeżeli każdy kierowca ma odrębne miejsce do spania.
Ponadto zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 omawianego rozporządzenia, po czteroipółgodzinnym (4,5 godz.) okresie prowadzenia pojazdu, kierowcy przysługuje przerwa co najmniej 45 minutowa, chyba że zaczyna on okres odpoczynku; przerwa ta może być zastąpiona przerwami wynoszącymi co najmniej 15 minut każda, rozłożonymi na okres prowadzenia pojazdu lub bezpośrednio po tym okresie. W świetle przytoczonych przepisów, opisana w pytaniu sytuacja jest nieprawidłowa. Żaden kierowca nie może prowadzić pojazdu 10 godzin bez przerwy.

W przypadku wykonywania przewozów wyłączonych spod stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, jak należy rozliczać:

- okres prowadzenia pojazdu,
- przerwy w prowadzeniu pojazdu,
- odpoczynek dzienny,
- odpoczynek tygodniowy.

Niezależnie od obowiązywania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, kierowcy zatrudniani na podstawie stosunku pracy, objęci są przepisami ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zmianami). Jeżeli kierowca prowadzi pojazd wyłączony spod obowiązywania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, okresy prowadzenia pojazdu i przerwy w jego prowadzeniu ustala pracodawca zgodnie z potrzebami wynikającymi z prowadzonej działalności, a wymiar dziennej pracy oraz kwalifikowanie czynności do czasu pracy, ustala zgodnie z przepisami omawianej ustawy, w szczególności z uwzględnieniem jej art. 14 dotyczącego odpoczynku dobowego i tygodniowego. W przypadku, gdy kierowca jest obowiązany przestrzegać przepisów ww. rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, ustawę z 2004 r. o czasie pracy kierowców stosuje się z zastrzeżeniem postanowień art. 27.

W przypadku wykonywania przewozów regularnych jak należy rozumieć przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w zakresie rejestracji i rozliczania czasu pracy kierowców w przypadku wykonywania kursów o drodze przebiegu nie przekraczającej 50 km oraz w przypadku wykonywania kursów o drodze przebiegu przekraczającej 50 km.
W myśl art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, w pojazdach wymienionych w art. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 (w tym w pojazdach wykonujących przewozy regularne, których droga przebiegu nie przekracza 50 km), nie ma obowiązku montowania i używania urządzeń rejestrujących (tachografów). Wykonywanie przewozów regularnych na trasie powyżej 50 km wymaga posiadania w pojeździe urządzenia rejestrującego czas prowadzenia, okresy przerw i odpoczynek kierowcy (tachografu analogowego z wykresówkami lub tachografu cyfrowego; w tej ostatniej sytuacji kierowca musi posiadać i używać karty kierowcy a przedsiębiorca - karty przedsiębiorstwa). Odrębnego przypadku dotyczą przepisy art. 14 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85, gdzie jest mowa o wykonywaniu:

a) krajowych regularnych przewozów osób, oraz
b) międzynarodowych regularnych przewozów osób, wykonywanych na trasie nie dłuższej niż 100 km, gdzie przystanki na tej trasie znajdują się w odległości do 50 km w linii prostej od granicy między dwoma Państwami Członkowskimi UE, pojazdem niewyposażonym w tachograf.

W tej sytuacji, kierowca powinien posiadać przy sobie wyciąg z planu pracy i kopię rozkładu jazdy dla bieżącego tygodnia i tygodni bezpośrednio poprzedzającego i następującego, które okazuje służbom kontrolnym. Plan pracy, o którym mowa w tym przepisie, podpisany przez pracodawcę, lub upoważnioną przez niego osobę, powinien określać: nazwisko, miejsce zatrudnienia oraz harmonogram opracowany z wyprzedzeniem dla okresów prowadzenia pojazdu, wykonywania innych prac oraz okresów pozostawania do dyspozycji.
Jeżeli jednak pojazd wykonujący omawiane przewozy regularne (określone w art. 14 rozporządzenia 3820/85) jest wyposażony w tachograf, to wtedy tachograf musi być sprawny i używany, a kierowca w trakcie kontroli jest obowiązany przedstawić wykresówki do tachografu analogowego lub okazać kartę kierowcy - w przypadku tachografu cyfrowego.

Czy zgodnie z art. 159 Kodeksu Pracy, dotyczącym przerywanego czasu pracy, kierowcy komunikacji miejskiej mogą pracować według łączonego równoważnego czasu pracy? W jednym dniu wykonują pracę wg równoważnego czasu pracy, w następnym według przerywanego systemu czasu pacy. Czy § 2 art. 159 Kodeksu pracy dotyczy kierowców pracujących w komunikacji miejskiej?

Czas pracy kierowców regulują przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zmianami). Zgodnie z jej przepisami, do kierowców wykonujących transport drogowy mogą mieć zastosowanie następujące systemy czasu pracy: równoważny czas pracy (art. 15), przerywany czas pracy (art. 16) i zadaniowy czas pracy (art.17). Na podstawie art. 19 ustawy system przerywanego czasu pracy może być stosowany również w ramach równoważnego czasu pracy, według z góry ustalonego rozkładu czasu pracy.
W przypadku łączenia systemów należy również przestrzegać przepisów o obowiązkowym dobowym odpoczynku. W odniesieniu do przedstawionej sytuacji, w której kierowcy w jednym dniu wykonują prace w ramach systemu równoważnego czasu pracy, a w następnym - w ramach systemu przerywanego czasu pracy, wyjaśniamy, iż łączenie wymienionych systemów czasu pracy polega na stosowaniu obydwu systemów w jednej dobie pracowniczej.

W jaki sposób zapisywany jest w karcie drogowej czas pracy przeznaczony na tzw. czynności dodatkowe wykonywane przed wyjazdem oraz po zjeździe do zajezdni po zakończonej pracy (tankowanie, przegląd autobusu itp.)? Czy czas ten zapisywany jest w karcie drogowej przed i po zakończonej pracy, i czy zaliczany jest do ogólnego czasu pracy kierowcy?

Chodzi tu zapewne o kartę ewidencji czasu pracy.

Rejestrowanie czasu pracy kierowców odbywa się za pomocą kart ewidencji czasu pracy, których elementy określa § 8 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych (Dz. U. Nr 62, poz. 286 z późn. zm.) w związku z art. 25 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Karty drogowe są natomiast dokumentem stosowanym dodatkowo przez pracodawców i nie mogą zastępować ewidencji czasu pracy.
Czynności wykonywane przez kierowcę przed wyjazdem oraz po zjeździe do zajezdni po zakończonej pracy, takie jak tankowanie, przegląd autobusu, powinny być zaliczane do czasu pracy. Zgodnie z art. 6 ww. ustawy, do czasu pracy kierowców zalicza się wszystkie czynności związane z wykonywaniem przewozu drogowego m. in. takie czynności jak obsługa codzienna pojazdów i przyczep, a także utrzymanie pojazdu w czystości.

Czy Inspekcja Transportu Drogowego (ITD) może przeprowadzać kontrole kierowców podczas korzystania przez nich z przerwy w ramach systemu przerywanego czasu pracy lub odpoczynku dziennego?

Brak jest przepisów, które zakazywałyby przeprowadzania czynności kontrolnych w sytuacji gdy kierowca odbiera odpoczynek bądź rozpoczyna jego odbieranie. Przedmiotem kontroli inspektorów są nie tylko przepisy regulujące czas prowadzenia pojazdu, przerwy i odpoczynek kierowców, ale także przepisy dotyczące dokumentów uprawniających do wykonywania przewozów drogowych, stan techniczny pojazdów, przewóz zwierząt, towarów niebezpiecznych i wiele innych. Główny Inspektorat Transportu Drogowego podkreśla, że każdorazowo przed podjęciem czynności kontrolnych inspektor Inspekcji lub funkcjonariusz innego uprawnionego organu kontroli powinien ocenić zasadność przeprowadzenia kontroli w trakcie odbierania przez kierowcę odpoczynku i rozważyć czy możliwe będzie jej przeprowadzenie w okresie późniejszym.

Czy zgodnie z zapisami rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 drogą przebiegu nie przekraczającą 50 km jest:
- pojedynczy kurs wykonywany przez kierowcę w ciągu dnia pracy,
- suma kursów wykonywanych w ciągu jednego dnia pracy, nawet w przypadku, gdy pomiędzy pojedynczymi kursami występują przerwy od 5 minut do 3 godzin?

Zgodnie z postanowieniami art. 4 pkt 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, rozporządzenie to nie ma zastosowania do przewozów wykonywanych pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób wykonywanego w ramach przewozów regularnych, których droga nie przekracza 50 km.
"Droga przebiegu" oznacza trasę pojazdu od przystanku początkowego do przystanku końcowego, tzn. "pojedynczy kurs" w jedną stronę obsługiwanej trasy.

« do góry

Tachograf:

Czy istnieje obowiązek posiadania tachografu w samochodzie ciężarowym (ład. 6 t), wykorzystywanym do przewozu materiałów na użytek własny, tylko na terytorium Polski, w promieniu max 100 km od siedziby firmy?

Na podstawie przepisów rozporządzeń (EWG) nr 3820/85 i 3821/85, przewozy drogowe rzeczy po drogach publicznych pojazdem o dmc powyżej 3,5 tony podlegają obowiązkowi rejestrowania, przy użyciu tachografu oraz wykresówek, czasu prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw w prowadzeniu oraz odpoczynku. Tym samym tachograf powinien być zamontowany w pojeździe.
Jednocześnie, na podstawie art. 13 ust. 1 lit. g rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 wyłączone są z obowiązku stosowania tachografu pojazdy przewożące materiały lub urządzenia na użytek kierowcy w trakcie jego pracy, w promieniu do 50 km od miejsca normalnej bazy pojazdu. Ponieważ przewozy w tym przypadku wykonywane są w promieniu powyżej 50 km, pojazd musi być wyposażony w tachograf, który będzie prawidłowo używany. Należy pamiętać, że nawet wtedy, kiedy pojazd samochodowy jest wyłączony z przepisów rozporządzeń Rady (EWG) nr 3820/85 i 3821/85, ale ma fabrycznie zamontowany tachograf, kierowca takiego pojazdu musi mieć przy sobie i okazywać inspektorom kontroli, aktualny i ważny dowód legalizacji urządzenia rejestrującego.

Czy ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców obejmuje kierowców (w tym kierowców ciągników) zajmujących się przewozem odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych, i czy takie pojazdy muszą być wyposażone w tachografy?

Niezależnie od konieczności przestrzegania przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, kierowcy zatrudnieni na podstawie stosunku pracy, podlegają przepisom ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Na podstawie art. 4 pkt 6 rozporządzania Rady (EWG) nr 3820/85, z obowiązku instalacji i stosowania tachografu wyłącza się pojazdy, które są "przeznaczone dla usług kanalizacyjnych, ochrony przeciwpowodziowej, prac wodociągowych, gazowniczych i energetycznych, zarządów dróg, usług oczyszczania, usług telegraficznych i telefonicznych (.)". Zgodnie z interpretacją ww. przepisu dokonaną przez legislatora wspólnotowego, zwolnienie z obowiązku instalacji i stosowania tachografu pojazdów używanych do przewozów wykonywanych w związku z pracami kanalizacyjnymi i/lub usługami oczyszczania, może nastąpić, o ile:

§ przewóz tym pojazdem odbywa się na krótkich dystansach oraz trwa możliwie krótko,
§ przewóz ma charakter pomocniczy w stosunku do prac kanalizacyjnych i/lub usług oczyszczania (usługi oczyszczania i/lub prace kanalizacyjne stanowią główną działalność przedsiębiorstwa, zaś prowadzenie pojazdu - pomocniczą),
§ prace kanalizacyjne i/lub usługi oczyszczania są świadczone w interesie publicznym. Zakresem tego przepisu objęty jest pobór nieczystości domowych jak i komunalnych, zarówno przez przedsiębiorstwa państwowe jak i prywatne.

Jeśli przewozy, wykonywane w ramach usług oczyszczania i/lub prac kanalizacyjnych spełniają powyższe warunki, można zastosować wspomniane wyłączenie.

Czy w istnieje obowiązek montowania tachografów w używanych pojazdach, które wykonywać będą przewozy podlegające przepisom rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85? Czy istnieje jakaś data graniczna wieku pojazdu w tym przypadku?

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, tachografy powinny być instalowane w pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich, i są wykorzystywane do przewozu osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów określonych w art. 4 oraz 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85. Ponadto, na podstawie art. 29 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców z obowiązku instalacji i stosowania tachografu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zostały wyłączone pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 lit. b-k rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85.
Jednocześnie informujemy, iż nie istnieją przepisy, które wyłączałyby z obowiązku stosowania tachografów pojazdy na podstawie ich rocznika.

Czy w świetle obowiązujących przepisów istnieje obowiązek legalizacji tachografu zamontowanego w pojeździe dostawczym o dmc wynoszącej 3,5 tony? Czy w takim przypadku istnieje obowiązek jeżdżenia z włożonymi wykresówkami?

Zgodnie z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pojazdy, które wykonują przewozy rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdu, łącznie z przyczepami lub naczepami, nie przekracza 3,5 ton, nie podlegają przepisom ww aktów prawnych. To oznacza, iż w przypadku prowadzenia pojazdu, którego dmc jest równa 3,5 tony, nie istnieje obowiązek stosowania tachografu ani używania wykresówek.
Należy jednak pamiętać, że nawet wtedy, kiedy pojazd jest wyłączony z przepisów ww. rozporządzeń, ale ma fabrycznie zamontowany tachograf, kierowca takiego pojazdu musi mieć przy sobie i okazywać służbom kontrolnym, aktualny i ważny dowód legalizacji tachografu.

Czy w samochodzie osobowym o dmc 2060 kg ciągnącym przyczepę o dmc 1500 kg, musi być zainstalowany tachograf?

Tak. Jeżeli zainstalowanie tachografu nie jest z różnych względów możliwe, to pojazdem takim nie należy wykonywać przewozów drogowych.

Jak została rozwiązana kwestia wyposażenia pojazdu w tachograf w przypadku pojazdów poruszających się na trasach pomiędzy Europą a krajami dawnego Związku Radzieckiego?

W relacjach z państwami spoza Unii, obowiązują przepisy tzw. Umowy Europejskiej AETR w sprawie pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe. W związku z wprowadzeniem w UE systemu tachografów cyfrowych, dokonane zostały odpowiednie zmiany w przepisach Umowy AETR. Jak wynika z informacji Sekretarza Generalnego ONZ, poprawki do Umowy AETR dotyczące wprowadzenia sytemu tachografów cyfrowych wejdą w życie wobec wszystkich Stron Umowy, w dniu 16 czerwca 2006 r. Od tego momentu, państwa- Strony Umowy AETR zobowiązane są do respektowania na swoim terytorium pojazdów wyposażonych w tachograf cyfrowy, tzn. nie karania za brak tachografu analogowego i wykonywania kontroli przepisów o czasie prowadzenia i odpoczynku kierowców, na podstawie wydruku z tachografu cyfrowego. Trudno jednak zagwarantować, że wszystkie państwa-Strony Umowy AETR będą przestrzegały tych zobowiązań od początku ich wejścia w życie, czyli od dnia 16 czerwca 2006 r.
W państwach-Stronach Umowy AETR system tachografów cyfrowych stanie się obowiązkowy od 2010r. Od 16.06.2006 r. do 2010 r. trwa okres przejściowy i jest to czas na przygotowanie się do wdrożenia tachografów cyfrowych.
Należy też pamiętać, że na obszarze UE nadal funkcjonują tachografy analogowe zainstalowane w pojazdach zarejestrowanych przed 1 maja 2006 r. i mogą one być bezpiecznie nadal wykorzystywane w przewozach między państwami UE a państwami Umowy AETR.

Czy w samochodzie marki Jelcz PZ-8, zarejestrowanym jako pojazd specjalny "oczyszczanie dróg" wymagany jest tachograf?

Masa całkowita pojazdu - 15,5 tony. Rok produkcji - 1979. Ww. samochód używany jest w trakcie budów autostrad i dróg, porusza się w obrębie 50 km na danej budowie. Pojazd ten służy również do mycia dróg krajowych, zanieczyszczonych w związku z budową i do oczyszczania powierzchni pod masę asfaltową.

Na podstawie art. 4 pkt 6 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 oraz art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, z obowiązku stosowania tachografów wyłącza się pojazdy, które są przeznaczone dla usług kanalizacyjnych, ochrony przeciwpowodziowej, prac wodociągowych, gazowniczych i energetycznych, utrzymania i kontroli dróg (i innych). Ponieważ pytanie odnosi się do pojazdu specjalnego służącego do oczyszczania dróg, można skorzystać z wyłączenia na podstawie powyższego przepisu.
Ponadto na podstawie art. 13 ust. 1 lit. g rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 oraz art. 29 ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879 z późn. zmianami) wyłączone są ze stosowania tachografu pojazdy przewożące materiały na użytek kierowcy w trakcie jego pracy, w promieniu 50 km od miejsca normalnej bazy pojazdu, pod warunkiem,

-że prowadzenie pojazdu nie stanowi głównej czynności kierowcy (.). To oznacza,
-że przewożąc materiały np. wodę, która służy do oczyszczania drogi i poruszając się w promieniu 50 km, spełnione są kryteria wyłączenia, określone tym przepisem.

Czy samochód kupiony przed majem 2006 r., a zarejestrowany w maju 2006 r., musi posiadać tachograf cyfrowy?

Tak. Tachografy cyfrowe muszą być zainstalowane w pojazdach przeznaczonych do wykonywania przewozów drogowych, po raz pierwszy wprowadzonych do użytkowania (po raz pierwszy zarejestrowanych) po dacie obowiązkowego stosowania tachografów cyfrowych, tj. po 1 maja 2006 r. Datę taką wprowadziły przepisy art. 27 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85.

Jakiej karty do tachografu cyfrowego powinien używać serwis techniczny podczas prób pojazdu po naprawie pojazdu (nie tachografu), np. naprawa skrzyni biegów, wymiana ogumienia?

Podczas prób pojazdu po jego naprawie przez serwis techniczny pojazdów, nie ma obowiązku posiadania ani używania jakiejkolwiek karty do tachografu cyfrowego.
W tym przypadku stosuje się bowiem przepis art. 4 ust. 11 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, wyłączający obowiązek używania urządzeń rejestrujących. Należy jednak pamiętać, aby czynność serwisowa została odpowiednio udokumentowana w celach kontrolnych (np. faktura za naprawę), gdyż tachograf cyfrowy zapisze "jazdę serwisową", jako używanie tachografu bez karty kierowcy, co podlega sankcji prawnej (art. 24 ust.4 pkt 3 ustawy o systemie tachografów cyfrowych).

Nasza firma posiada już samochody z tachografami cyfrowymi, ale kierowcy jeszcze nie mają kart kierowców. Czy kierowcy mogą jeździć tymi samochodami na podstawie wydruków? Jeśli tak, to do kiedy i na terenie jakich państw?

Wykonywanie przewozów i jazda pojazdem z tachografem cyfrowym - bez karty kierowcy - jest od dnia 1 maja 2006 r. ZABRONIONA i PODLEGA KARZE na podstawie przepisów art. 24 ust. 4 ustawy z 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 180 poz. 1494).
Od dnia 1 maja 2006 r. na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej (w tym - także Polski) wszystkie pojazdy po raz pierwszy zarejestrowane i wprowadzone do użytkowania w przewozach drogowych muszą posiadać tachograf cyfrowy a kierowca - kartę kierowcy.
Aby wykonywanie wszystkich obowiązków określonych przepisami prawa unijnego i polskiego było w pełni możliwe - przedsiębiorca powinien posiadać kartę przedsiębiorstwa, którą wkłada do tachografu cyfrowego przed pierwszym wyruszeniem pojazdu na trasę. Blokuje tym samym dostęp do danych o prowadzeniu pojazdu przez jego kierowcę. Kierowcy nie mogą jeździć pojazdami z tachografem cyfrowym na podstawie wydruków ani po Polsce, ani tym bardziej - za granicą.

Nasza firma jest dealerem samochodów ciężarowych, które są importowane z Francji na naczepach-platformach i składowane w magazynie centralnym w Kutnie. Stamtąd, są one odbierane przez naszych kierowców i po zarejestrowaniu, na próbnych tablicach, jadą na kołach:

a) w przypadku podwozi - do firm zabudowujących, robiących na nich zabudowę np. skrzynie z plandeką
b) w przypadku furgonów i ciągników siodłowych - do naszej siedziby na południu Polski.

« do góry

Pytania:

1) Czy nasz kierowca jest zobligowany do przestrzegania przepisów odnośnie tachografów cyfrowych, czy też są od tego jakieś odstępstwa?

Kierowca, zatrudniony u dealera, przeprowadzający pojazdy (np. z magazynu w Kutnie do bazy w innej części Polski) nie musi posiadać karty kierowcy i rejestrować za pomocą tachografu cyfrowego czasu prowadzenia, przerw i odpoczynku.

Wynika to z przepisu art. 4 pkt 11 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, który stwarza podstawę do wyłączenia z ww. obowiązku pojazdów nie wprowadzonych jeszcze (mimo zarejestrowania lub tymczasowego zarejestrowania) do użytkowania w działalności przewozowej.

2) Czy w sytuacji kiedy samochody są fabrycznie wyposażone w tachograf cyfrowy, a nie są skalibrowane, mogą poruszać się na kołach?

Tak; w tachografie cyfrowym musi być wprowadzony piktogram OUT - poza zakresem, tzn. że kierowca nie wykonuje przewozu w rozumieniu przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3820/85.

3) Czy nasz kierowca musi mieć kartę kierowcy a my jako dealer - kartę przedsiębiorstwa?

Nie, w takiej sytuacji kierowca nie musi mieć karty kierowcy, a dealer - karty przedsiębiorstwa. Dealer, jako pracodawca zatrudniający kierowców, powinien natomiast przestrzegać przepisów dot. czasu pracy kierowców (na podstawie ustawy z 2004 r. o czasie pracy kierowców) i m.in. prowadzić karty ewidencji czasu pracy (zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy).

Zarejestrowaliśmy po 1 maja 2006 r. samochód specjalny będący ciężarówką z zabudową powyżej 3,5 tony. Samochód ma zamontowany tachograf cyfrowy. Pojazdem tym będziemy świadczyć usługi bankowe, będzie on działał jako ruchoma placówka bankowa. Czy musimy posiadać kartę przedsiębiorstwa?

Na podstawie art. 13 ust. 1 lit. f rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego - pojazdy używane jako ruchome placówki do wykonywania transakcji bankowych, walutowych, oszczędnościowych, a które są specjalnie przystosowane do wymienionych celów, zostały wyłączone z obowiązku stosowania tachografu do rejestrowania czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców. Tym samym nie ma obowiązku montowania w nich tachografu (a po 1 maja 2006 r. - tachografu cyfrowego), używania karty kierowcy, czy karty przedsiębiorstwa.
Tachograf cyfrowy w tym pojeździe nie musi być skalibrowany (jedynie aktywowany).

« do góry